Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ là một phần không thể thiếu trong đời sống tâm linh và văn hóa của người Việt, thể hiện lòng tôn kính đối với các vị Thánh Mẫu cai quản vũ trụ. Việc hành lễ đúng cách, đặc biệt là sử dụng bài văn khấn tứ phủ chuẩn xác và xuất phát từ lòng thành kính, được tin là sẽ mang lại sự bình an, may mắn và tài lộc cho gia chủ. Bài viết này từ Xưởng Bàn Thờ sẽ cung cấp đầy đủ thông tin từ bài văn cúng tứ phủ chi tiết, cách sắm lễ vật đến quy trình hành lễ trang trọng nhất.
Nội dung bài viết
1. Bài văn khấn Tứ Phủ đầy đủ và chuẩn nhất
Đây là phần nội dung cốt lõi, đáp ứng trực tiếp nhu cầu tìm kiếm của người dùng khi muốn thực hiện nghi lễ cúng bái. Để buổi lễ được diễn ra trang nghiêm và thể hiện trọn vẹn lòng thành, việc sử dụng một bài văn khấn tứ phủ đầy đủ và đúng văn phong cổ truyền là vô cùng quan trọng. Dưới đây là bài văn khấn được các chuyên gia phong thủy tổng hợp và hiệu đính, có thể sử dụng tại đền, phủ hoặc tại gia.
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con lạy Đức Vua Cha Ngọc Hoàng Thượng Đế, Đức Vua Cha Bát Hải, Đức Vua Cha Thủy Quốc.
Con lạy Tam Phủ Công Đồng, Tứ Phủ Vạn Linh.
Con lạy Trần Triều Hiển Thánh Hưng Đạo Đại Vương, Vũ Phụ Tả Tướng Công.
Con lạy Thập Nhị Khúc Các Quan Lớn, Thập Nhị Chầu Bà, Thập Nhị Quan Hoàng, Thập Nhị Cô Bé, Thập Nhị Cậu Bé, Ngũ Dinh Quan Lớn, Thanh Hoàng Bạch Xà, Long Thần Thổ Địa, các vị Thần linh cai quản tại nơi này.
Tín chủ con là: … (Họ và tên)
Ngụ tại: … (Địa chỉ)
Hôm nay là ngày … tháng … năm … (Âm lịch), tín chủ con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa, trà quả, kim ngân vàng bạc, thắp nén tâm hương, dâng lên trước án. Kính cẩn tấu trình:
Con xin kính lạy Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn, Mẫu Đệ Tam Thoải Cung, Mẫu Đệ Tứ Địa Cung, cùng toàn thể các vị Thánh Mẫu, các vị Chúa Chầu, các Quan Hoàng, các Tiên Cô, Thánh Cậu.
Cúi xin các Ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì cho tín chủ con cùng toàn gia quyến được vạn sự bình an, gia đạo hưng long, công việc hanh thông, tài lộc dồi dào, tật bệnh tiêu trừ, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Tín chủ con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Lưu ý: Bài văn cúng tứ phủ trên là mẫu phổ biến, gia chủ có thể điều chỉnh đôi chút cho phù hợp với hoàn cảnh và mong cầu cụ thể của mình, nhưng cần giữ được sự trang trọng và thành kính.
2. Giải nghĩa hệ thống Tứ Phủ trong tín ngưỡng thờ Mẫu
Để việc hành lễ thêm phần ý nghĩa, hiểu rõ về hệ thống Tứ Phủ là điều cần thiết. Đây là kiến thức nền tảng giúp gia chủ thể hiện sự tôn kính sâu sắc hơn đối với các vị Thánh được thờ phụng. Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ tôn thờ các vị Mẫu cai quản bốn cõi của vũ trụ, bao gồm Trời, Rừng núi, Sông nước và Đất đai.
2.1. Thiên Phủ (miền trời)
Trong hệ thống Tứ Phủ, Thiên Phủ là cõi trời, được xem là cõi cao nhất và quyền năng nhất. Cõi này do Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, hay còn gọi là Mẫu Cửu Trùng Thiên, cai quản.
Mẫu Thượng Thiên mặc áo bào màu đỏ, tượng trưng cho quyền lực và sự sáng tạo của vũ trụ. Ngài có quyền năng tối cao, điều khiển các hiện tượng tự nhiên như mây, mưa, sấm, chớp, giúp vạn vật sinh sôi, nảy nở. Khi khấn vái Mẫu Thượng Thiên, người ta thường cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
2.2. Nhạc Phủ (miền rừng núi)
Nhạc Phủ là cõi rừng núi, do Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn cai quản. Ngài còn được biết đến với danh xưng Mẫu Sơn Trang, là vị Thánh Mẫu trông coi toàn bộ miền sơn lâm, cây cối và muông thú.
Mẫu Thượng Ngàn thường mặc áo bào màu xanh lá cây, tượng trưng cho sự sống và tài nguyên của núi rừng. Ngài ban phát tài lộc, của cải từ núi rừng cho con người, phù hộ cho những người làm nghề liên quan đến rừng núi được bình an, thuận lợi. Dâng lễ lên Mẫu, người ta thường cầu xin tài lộc, sức khỏe và sự che chở.
2.3. Thoải Phủ (miền sông nước)
Thoải Phủ là cõi sông nước, bao gồm sông, ngòi, biển, hồ, do Mẫu Đệ Tam Thoải Cung (Mẫu Thủy Cung) cai quản. Ngài là vị thần cai quản mọi hoạt động liên quan đến nước và đời sống của các loài thủy tộc.
Mẫu Thoải mặc áo bào màu trắng, tượng trưng cho sự tinh khiết và mênh mông của nước. Ngài phù hộ cho người dân đi lại trên sông nước được bình an, thuyền bè xuôi ngược thuận lợi, công việc đánh bắt, nuôi trồng thủy sản bội thu. Người ta thường dâng văn cúng tứ phủ lên Mẫu Thoải để cầu mong những chuyến đi bình an, công việc làm ăn trên sông nước hanh thông.
2.4. Địa Phủ (miền đất)
Địa Phủ là cõi đất, do Mẫu Đệ Tứ Địa Cung (Mẫu Địa) cai quản. Đây là vị Thánh Mẫu trông coi đất đai, đồng ruộng, mang lại sự màu mỡ và giúp mùa màng tươi tốt, bội thu.
Mẫu Địa mặc áo bào màu vàng, tượng trưng cho đất mẹ và sự trù phú. Ngài có vai trò quan trọng trong đời sống nông nghiệp, ban phát sự màu mỡ cho đất đai, giúp cây cối đơm hoa kết trái. Khi thực hiện nghi lễ cúng Tứ Phủ, người ta cầu xin Mẫu Địa phù hộ cho đất đai tươi tốt, mùa màng bội thu, gia đình ấm no, sung túc.
3. Hướng dẫn sắm lễ cúng Tứ Phủ đầy đủ và trang trọng
Lễ vật dâng cúng Tứ Phủ không cần quá cầu kỳ, xa hoa, điều quan trọng nhất là sự thành tâm và sạch sẽ, trang nghiêm. Sau khi chuẩn bị mâm lễ chu toàn, gia chủ sẽ tiến hành đọc bài văn khấn tứ phủ để dâng lên các vị Thánh Mẫu. Dưới đây là danh sách những lễ vật cơ bản mà gia chủ có thể tham khảo:
- Hương hoa, trà quả:
- Hương (nhang) thơm.
- Hoa tươi (chọn hoa cúc, hoa huệ, hoa sen…), tránh dùng hoa giả.
- Đĩa ngũ quả (5 loại quả tươi ngon, theo mùa).
- Trầu cau têm cánh phượng.
- Chén nước sạch hoặc rượu.
- Chè, thuốc lá.
- Lễ mặn (nếu có):
- Gà luộc nguyên con, bày biện đẹp mắt.
- Xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh.
- Chân giò luộc, thịt lợn luộc.
- Giò, chả.
- Lễ vật vàng mã:
- Vàng mã, tiền âm phủ.
- Bộ mã Tứ Phủ (nếu có điều kiện), bao gồm các hình nhân, áo, mão, hia… tương ứng với các giá Thánh.
- Nón, hài, ngựa, thuyền… tùy theo điều kiện và lòng thành.
4. Quy trình và trình tự hành lễ Tứ Phủ đúng chuẩn
Để buổi lễ diễn ra suôn sẻ và thể hiện lòng thành kính, việc tuân thủ đúng quy trình, trình tự là rất cần thiết. Dù là cúng tại đền phủ hay tại gia, gia chủ nên thực hiện theo các bước sau đây.
4.1. Các bước chuẩn bị trước khi hành lễ
Sự chuẩn bị chu đáo trước khi hành lễ là bước đầu tiên thể hiện sự trang nghiêm và tôn kính. Gia chủ cần lưu ý những điểm sau:
- Vệ sinh cá nhân: Tắm gội sạch sẽ, giữ cho thân thể thanh tịnh.
- Trang phục: Mặc quần áo chỉnh tề, lịch sự, gọn gàng, tránh mặc đồ quá ngắn, hở hang hoặc màu sắc sặc sỡ, lòe loẹt.
- Không gian thờ cúng: Nếu cúng tại gia, cần dọn dẹp bàn thờ và không gian xung quanh sạch sẽ, thoáng đãng, tạo sự thanh tịnh.
4.2. Trình tự các bước trong buổi lễ
Khi đã chuẩn bị xong, gia chủ tiến hành buổi lễ theo trình tự các bước như sau để đảm bảo sự trang nghiêm và đúng chuẩn tâm linh:
- Sắp lễ: Bày biện tất cả lễ vật đã chuẩn bị lên ban thờ một cách gọn gàng, đẹp mắt. Mâm lễ mặn đặt ở ban thờ dưới (nếu có), lễ chay, hoa quả đặt ở ban thờ trên.
- Thắp hương: Gia chủ châm hương, vái 3 vái rồi cắm vào bát hương. Số nén hương thường là số lẻ (1, 3, 5 nén).
- Đọc văn khấn: Gia chủ đứng nghiêm trang, chắp tay trước ngực và đọc to, rõ ràng, mạch lạc bài văn khấn tứ phủ đã chuẩn bị ở mục 1. Khi đọc, cần đặt hết tâm tư, lòng thành của mình vào từng câu chữ.
- Chờ hương tàn: Sau khi khấn xong, gia chủ chờ cho hương cháy được khoảng 2/3 thì làm lễ tạ.
- Hạ lễ và hóa vàng: Vái lạy 3 vái để tạ lễ, sau đó xin phép hạ lễ vật xuống. Cuối cùng, mang vàng mã đi hóa ở nơi sạch sẽ, thoáng đãng.
5. Những điều cần lưu ý khi đi lễ hoặc cúng Tứ Phủ
Để thể hiện sự tôn trọng và tránh phạm phải những điều kiêng kỵ, dù đi lễ tại đền phủ hay thực hiện văn khấn đền phủ tại gia, gia chủ cần ghi nhớ một số lưu ý quan trọng sau từ các chuyên gia của Xưởng Bàn Thờ:
- Giữ thái độ trang nghiêm, thành kính, không nói chuyện ồn ào, tục tĩu, hay bàn tán chuyện trần tục tại nơi thờ tự.
- Không tự ý sờ, chạm hoặc dịch chuyển các đồ vật thờ cúng trên ban thờ khi chưa được sự cho phép.
- Khi hạ lễ, nên để lại một phần nhỏ trên đĩa gọi là “lộc của Mẫu” để tỏ lòng biết ơn và chia sẻ may mắn.
- Không nên cầu xin những điều trái với đạo lý, hại người. Tâm phải trong sáng, hướng thiện thì lời cầu nguyện mới linh ứng.
- Trong suốt quá trình hành lễ, từ lúc chuẩn bị đến khi kết thúc, cần giữ cho tâm thanh tịnh, tập trung vào việc khấn vái và thể hiện lòng thành với các vị Thánh Mẫu. Việc đọc bài văn khấn tứ phủ cần sự tập trung cao độ.
Hy vọng những chia sẻ chi tiết về bài văn khấn tứ phủ và các nghi lễ liên quan từ Xưởng Bàn Thờ đã giúp quý gia chủ thực hiện nghi lễ một cách trang nghiêm và trọn vẹn nhất. Lòng thành kính chính là lễ vật quý giá nhất, giúp mọi lời cầu nguyện được chứng giám và ban phước lành.
Tôi là Phạm Tâm Việt – Bằng sự am hiểu sâu sắc về phong thủy và tâm huyết với mỹ nghệ truyền thống. Hy vọng những chia sẻ của tôi sẽ giúp bạn kiến tạo không gian thờ tự trang trọng, chuẩn phong thủy để mang lại bình an và tài lộc.
