Ngày mùng 3 Tết không chỉ là ngày cuối cùng trong ba ngày Tết Nguyên đán quan trọng nhất mà còn gắn liền với nhiều phong tục tâm linh sâu sắc, đặc biệt là lễ Hóa Vàng tiễn đưa tổ tiên. Việc biết rõ mùng 3 tết nên làm gì để thu hút tài lộc và tránh đi những điều xui xẻo là mối quan tâm của mọi gia đình. Bài viết này từ Xưởng Bàn Thờ sẽ là cẩm nang chi tiết, hướng dẫn bạn thực hiện các nghi lễ và hoạt động trong ngày mùng 3 một cách trọn vẹn và ý nghĩa nhất, giúp khởi đầu một năm mới hanh thông, vạn sự như ý.
Nội dung bài viết
1. Lễ Hóa Vàng – Nghi thức quan trọng bậc nhất ngày mùng 3 Tết
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, Lễ Hóa Vàng vào ngày mùng 3 được xem là nghi thức không thể thiếu, mang ý nghĩa tiễn đưa gia tiên trở về cõi âm sau những ngày sum vầy cùng con cháu. Đây không chỉ là một thủ tục kết thúc Tết mà còn là cách con cháu thể hiện lòng thành kính, hiếu thảo và mong muốn gửi gắm những điều tốt đẹp nhất đến ông bà, tổ tiên.

1.1. Ý nghĩa của Lễ Hóa Vàng
Lễ Hóa Vàng mang hai tầng ý nghĩa sâu sắc, vừa thể hiện tín ngưỡng tâm linh, vừa là một nét đẹp trong văn hóa truyền thống. Việc nắm rõ ý nghĩa sẽ giúp gia chủ thực hiện nghi lễ một cách trang trọng và thành tâm hơn.
Về mặt tâm linh, tục hóa vàng chính là việc “gửi” tiền vàng, quần áo, xe cộ và các vật dụng tượng trưng khác cho người đã khuất ở thế giới bên kia, với mong muốn ông bà tổ tiên có một cuộc sống đủ đầy. Nghi lễ này cũng là lời tạ ơn của con cháu vì gia tiên đã về “ăn Tết”, phù hộ cho gia đình trong những ngày đầu năm. Về mặt văn hóa, Lễ Hóa Vàng như một cột mốc đánh dấu sự kết thúc của những ngày nghỉ Tết chính thức. Sau nghi lễ này, mọi người sẽ dọn dẹp bàn thờ, hạ cây nêu và chuẩn bị quay trở lại với nhịp sống và công việc thường nhật.
1.2. Hướng dẫn các bước cúng Hóa Vàng chuẩn phong thủy
Để Lễ Hóa Vàng diễn ra trang nghiêm và trọn vẹn ý nghĩa, gia chủ cần thực hiện đúng các bước theo trình tự. Việc chuẩn bị chu đáo và thực hiện thành tâm là yếu tố quan trọng nhất. Khi được hỏi mùng 3 tết nên làm gì, thực hiện đúng lễ cúng Hóa Vàng luôn là ưu tiên hàng đầu.
Bước 1: Chuẩn bị mâm cúng: Mâm cúng Hóa Vàng không cần quá cầu kỳ nhưng phải đầy đủ và thể hiện được lòng thành. Lễ vật thường bao gồm: một con gà luộc, bánh chưng hoặc bánh tét, xôi gấc, giò chả, rượu trắng, trầu cau, hoa tươi, mâm ngũ quả. Đặc biệt không thể thiếu vàng mã, bao gồm tiền vàng, quần áo, và các vật dụng khác tùy theo điều kiện gia đình.
Bước 2: Dâng lễ và đọc văn khấn: Gia chủ bày biện mâm cúng lên bàn thờ, thắp hương và thành tâm đọc bài văn khấn. Khi khấn, cần nêu rõ tên tuổi, địa chỉ và đọc tên các vị thần linh, gia tiên để mời về thụ hưởng lễ vật. Sự thành tâm trong lúc khấn vái là điều quan trọng nhất.
Bước 3: Thực hiện hóa vàng: Sau khi hương tàn khoảng 2/3, gia chủ xin phép gia tiên để đi hóa vàng. Vàng mã của các vị thần linh được hóa trước, sau đó đến vàng mã của tổ tiên. Phải hóa ở một nơi sạch sẽ, thoáng đãng, trong một chiếc lư hoặc một vật dụng sạch để đựng tro. Khi hóa xong, vẩy một chút rượu cúng vào tro để lễ vật được gửi đi trọn vẹn.
1.3. Bài văn khấn Hóa Vàng mùng 3 Tết đầy đủ và chuẩn nhất
Văn khấn là lời cầu nguyện, thỉnh cầu của gia chủ gửi đến các vị thần linh và gia tiên, do đó cần được đọc một cách trang trọng và chính xác. Dưới đây là bài văn khấn Hóa Vàng theo mẫu cổ truyền để bạn tham khảo và sử dụng.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đương niên, ngài Bản cảnh Thành hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long Mạch Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, nội ngoại Tiên linh.
Hôm nay là ngày mùng 3 tháng Giêng năm Giáp Thìn.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên], tuổi: […], Ngụ tại: [Địa chỉ].
Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiễn Tiên linh trở về âm giới.
Kính xin các ngài phù hộ độ trì cho con cháu trong nhà năm mới an khang, thịnh vượng, vạn sự như ý, tấn tài tấn lộc.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
2. Những việc khác nên làm trong ngày mùng 3 để cả năm sung túc
Ngoài nghi lễ Hóa Vàng, ngày mùng 3 Tết còn là thời điểm lý tưởng để thực hiện nhiều hoạt động ý nghĩa khác. Đây là những việc làm không chỉ giúp gia tăng vượng khí mà còn thắt chặt tình cảm gia đình, bè bạn, giúp một năm mới thêm phần trọn vẹn. Vậy, mùng 3 nên làm gì để cả năm may mắn?

2.1. Đi lễ chùa, đền, miếu để cầu bình an
Không khí Tết vẫn còn tràn ngập trong ngày mùng 3, đây là thời điểm thích hợp để cả gia đình cùng nhau đi lễ chùa, đền, miếu. Đây là một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt, là dịp để mọi người thành tâm cầu nguyện cho một năm mới dồi dào sức khỏe, gia đình bình an, công việc hanh thông và học hành tấn tới. Việc đi lễ đầu năm còn giúp tâm hồn thanh tịnh, gạt bỏ những muộn phiền của năm cũ để bắt đầu một năm mới với nhiều năng lượng tích cực.

2.2. Thăm mộ tổ tiên
Sau khi làm lễ Hóa Vàng tại nhà, nhiều gia đình có tục lệ ra thăm và dọn dẹp mộ phần của tổ tiên. Đây là một hành động đẹp, thể hiện lòng hiếu thảo và sự tưởng nhớ của con cháu đối với nguồn cội. Việc tảo mộ vào ngày mùng 3 cũng được xem như một cách “tiễn” các cụ về lại nơi an nghỉ một cách trang trọng, đồng thời cầu mong ông bà tiếp tục phù hộ cho con cháu được bình an, may mắn.
2.3. Sum họp, gặp gỡ bạn bè, thầy cô
Nếu mùng 1 là Tết của cha, mùng 2 là Tết của mẹ, thì mùng 3 thường được coi là Tết của thầy cô và bạn bè. Sau những ngày dành trọn thời gian cho gia đình nội ngoại, đây là dịp để mọi người dành thời gian cho các mối quan hệ xã hội. Việc gặp gỡ, chúc Tết bạn bè, thầy cô không chỉ là để hàn huyên, chia sẻ những câu chuyện năm cũ mà còn là cách để kết nối tình cảm, duy trì các mối quan hệ tốt đẹp, cùng nhau chúc cho một năm mới thành công và phát triển.

3. Mùng 3 Tết kiêng kỵ điều gì để tránh xui xẻo cả năm?
Bên cạnh việc tìm hiểu mùng 3 nên làm gì để mang lại may mắn, mọi người cũng rất quan tâm đến những điều cần tránh. Theo quan niệm dân gian, những hành động trong ngày đầu năm sẽ ảnh hưởng đến vận khí của cả năm. Vì vậy, việc kiêng kỵ một số điều sau đây sẽ giúp gia đình bạn tránh được những điều không may.
3.1. Tránh làm vỡ đồ đạc
Từ “vỡ”, “bể” trong tiếng Việt thường gợi đến sự chia ly, đổ vỡ, tan nát. Do đó, người xưa rất kiêng kỵ việc làm vỡ đồ đạc, đặc biệt là những vật dụng như gương, bát, đĩa, ấm chén trong những ngày đầu năm mới. Mọi người cần cẩn thận trong sinh hoạt để tránh điềm báo không tốt cho các mối quan hệ gia đình và xã hội trong cả năm. Đây là điều kiêng kỵ quan trọng khi cân nhắc mùng 3 tết nên làm gì.

3.2. Kiêng vay mượn hoặc đòi nợ
Tiền bạc là vấn đề nhạy cảm, đặc biệt trong dịp Tết. Dân gian quan niệm rằng việc cho vay tiền đầu năm sẽ khiến cả năm tiền bạc bị “phân tán”, khó giữ được của. Ngược lại, việc đi vay mượn sẽ khiến cả năm rơi vào cảnh túng thiếu, nợ nần. Tương tự, đòi nợ vào ngày này cũng được cho là sẽ làm mất hòa khí và mang lại điềm không may về tài chính cho cả người đòi và người bị đòi.
3.3. Tránh to tiếng, cãi vã, nói lời xui xẻo
Những ngày đầu năm mới là thời điểm để nói những lời hay ý đẹp, trao cho nhau những lời chúc tốt lành. Việc to tiếng, cãi vã, bất hòa trong gia đình được cho là sẽ khiến cả năm không được êm ấm, thuận hòa. Tương tự, cần tránh nói những lời xui xẻo, tiêu cực vì người xưa tin rằng những lời nói này sẽ “vận” vào cả năm, mang đến những điều không may mắn. Giữ hòa khí vui vẻ là việc nên làm nhất khi bạn còn băn khoăn mùng 3 tết nên làm gì.
Hy vọng những chia sẻ chi tiết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về việc mùng 3 tết nên làm gì để có một khởi đầu năm mới hanh thông và viên mãn. Việc thực hiện đúng lễ Hóa Vàng, kết hợp với các hoạt động ý nghĩa và tránh những điều kiêng kỵ sẽ giúp gia đình bạn đón một năm mới tràn đầy may mắn, tài lộc và bình an. Xưởng Bàn Thờ kính chúc quý độc giả và gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng!

Tôi là Phạm Tâm Việt – Bằng sự am hiểu sâu sắc về phong thủy và tâm huyết với mỹ nghệ truyền thống. Hy vọng những chia sẻ của tôi sẽ giúp bạn kiến tạo không gian thờ tự trang trọng, chuẩn phong thủy để mang lại bình an và tài lộc.
















